Στη χώρα του εφαρμοσμένου λαϊκισμού

Πέρασαν κιόλας δύο χρόνια από τη διεξαγωγή του ελληνικού δημοψηφίσματος (5.7.2015) για την τύχη του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής. Παρά τη χρονική απόσταση που μας χωρίζει, μοιάζει σαν χθες η στιγμή που οι έλληνες πολίτες κλήθηκαν να αποφασίσουν για την αποδοχή των προτάσεων των δανειστών αναφορικά με την ολοκλήρωση του Μνημονίου ΙΙ και την περαιτέρω στήριξη της ελληνικής οικονομίας. Επρόκειτο για ένα πρόδηλα διχαστικό (και συναφώς αντιδημοκρατικό) και μεθοδολογικά προβληματικό ερώτημα. Συνέχεια ανάγνωσης «Στη χώρα του εφαρμοσμένου λαϊκισμού»

Advertisements

Από το Σχέδιο Μάρσαλ στο Μνημόνιο

Από τους ΠΑΝΟ ΚΑΖΑΚΟ και ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΚΑΛΚΟ

Συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από την πρώτη ανακοίνωση του περίφημου Σχεδίου Μάρσαλ (5.6.1947), του αμερικανικού προγράμματος οικονομικής συνδρομής με στόχο τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση των ευρωπαϊκών οικονομιών και την ανάσχεση της κομμουνιστικής επιρροής. Το «Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανόρθωσης» (όπως είναι η ονομασία του) συνέδραμε καθοριστικά στην ανάταξη της Ελλάδας τη στιγμή που έβγαινε κατεστραμμένη από την Κατοχή. Η πολυδάπανη οικονομική συνδρομή (υπολογίζεται σε 30 δισ. δολάρια σε σημερινές τιμές, για την περίοδο 1948-1952), αν και μεγάλο μέρος της κατασπαταλήθηκε από το εγχώριο πολιτικό σύστημα, συνέβαλε στην παραγωγική ανασυγκρότηση (υποδομές, ενέργεια, βιομηχανία, γεωργία) και έθεσε τις βάσεις για το οικονομικό θαύμα της αδιάλειπτης ανάπτυξης που ακολούθησε τα επόμενα χρόνια. Συνέχεια ανάγνωσης «Από το Σχέδιο Μάρσαλ στο Μνημόνιο»

Αβέβαιη ανάκαμψη

Σύμφωνα με τα διορθωμένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, στο 1ο τρίμηνο του έτους το ΑΕΠ αυξήθηκε σε ποσοστό 0,4% σε σχέση με το τελευταίο τρίμηνο του 2016 και με το αντίστοιχο 1ο τρίμηνο του περασμένου έτους. Σε κάθε περίπτωση, ασφαλέστερες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας θα είμαστε σε θέση να κάνουμε μετά την ανακοίνωση των στοιχείων για το 2ο τρίμηνο του έτους. Ακόμη κι έτσι όμως, δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε τις επιφυλάξεις μας για τους προβλεπόμενους ρυθμούς ανάπτυξης του φετινού προϋπολογισμού (1,8%) και τις παραδοχές του μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 (άνω του 2% κατ’ έτος) και με ότι αυτό συνεπάγεται για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, την αύξηση της απασχόλησης και τη βιωσιμότητα του χρέους. Συνέχεια ανάγνωσης «Αβέβαιη ανάκαμψη»

Η πραγματική κληρονομιά της δικτατορίας

Από τους ΠΑΝΟ ΚΑΖΑΚΟ και ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΚΑΛΚΟ

Το πρόσφατο άρθρο του καθηγητή Στ. Καλύβα στην Καθημερινή της Κυριακής (18.6.2017) με τίτλο «Μια παράδοξη κληρονομιά» προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Με αυθαίρετες γενικεύσεις αποδόθηκαν στον αρθρογράφο κρίσεις και προθέσεις για την περίοδο της δικτατορίας που δεν τεκμαίρονται από τα συμφραζόμενα του κειμένου. Δεν είναι άλλωστε δυνατό να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα βασιζόμενοι σε ένα άρθρο μόλις λίγων εκατοντάδων λέξεων. Για το λόγο αυτό περιοριζόμαστε να αναφερθούμε μόνο σε δύο σημεία που κέντρισαν το ενδιαφέρον μας. Συνέχεια ανάγνωσης «Η πραγματική κληρονομιά της δικτατορίας»

Παράταση (διαλυτικής) αβεβαιότητας

Η τελευταία συνεδρίαση των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης δεν μας έκανε σε κάτι σοφότερους. Επιβεβαιώνοντας σε γενικές γραμμές το κλίμα που είχε διαφανεί στην ειδησεογραφία των προηγούμενων ημερών, οι Θεσμοί περιορίστηκαν να καλύψουν τις εκκρεμότητες του ελληνικού προγράμματος στην παρούσα φάση. Ολοκληρώθηκε (με πολύμηνη καθυστέρηση) η β’ αξιολόγηση του προγράμματος, η οποία απελευθερώνει την αναγκαία (και ενισχυμένη) εκταμίευση του αναλογούντος δανείου ύψους 8,5 δις ευρώ. Στο ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους, το Eurogroup περιορίστηκε να επαναλάβει τη δυνατότητα παράτασης των ωριμάσεων των δανείων μέχρι δεκαπέντε χρόνια. Και επίσης διατύπωσε μια ενδιαφέρουσα πρόταση (που όμως χρειάζεται περαιτέρω εξειδίκευση) για την εισαγωγή «ρήτρας ανάπτυξης» για ελάφρυνση του χρέους σε περιπτώσεις μειωμένων  ρυθμών ανάπτυξης. Συνέχεια ανάγνωσης «Παράταση (διαλυτικής) αβεβαιότητας»

Βιβλιοπαρουσίαση: το αλκοόλ της έμπνευσης

Dolores Payas, Πίνοντας με τον Πάτρικ Λη Φέρμορ, εκδόσεις Key Books, Αθήνα, 110 σελ.

Ο αμερικανός Ρέι Μπράντμπερι, συγγραφέας του εμβληματικού έργου Φαρενάιτ 451, συνήθιζε να λέει σκωπτικά ότι «η μπύρα είναι για τους διανοούμενους και είναι κρίμα να την πίνουν τόσοι ηλίθιοι». Πραγματικά, από τις ατελείωτες ποσότητες τζιν του Φιτζέραλντ μέχρι τα πολυάριθμα μοχίτο του Χέμινγουεϊ και τη μπύρα του Στήβεν Κινγκ, το αλκοόλ στάθηκε πιστός σύντροφος μεγάλου πλήθους ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών. Για ορισμένους αποτέλεσε απαραίτητη πηγή έμπνευσης, για κάποιους άλλους μία οδό διαφυγής από προσωπικούς δαίμονες και για μερικούς απλά το μοτίβο της δημιουργικής του ζωής. Συνέχεια ανάγνωσης «Βιβλιοπαρουσίαση: το αλκοόλ της έμπνευσης»

βιβλιοπαρουσίαση: Στην αυτοκρατορία του φόβου

Joshua Rubenstein, Οι τελευταίες μέρες του Στάλιν, εκδόσεις Ψυχογιός, 217, 346 σελ.

Σύμφωνα με το ανέκδοτο περιστατικό, όταν κάποτε η χήρα του Λένιν Ναντέζντα Κρούπσκαγια εξέφρασε δυσαρέσκεια για την αντιμετώπισή της από το σοβιετικό καθεστώς μετά το θάνατο του συζύγου της, ο Στάλιν φέρεται να της διαμήνυσε ότι θα ήταν προτιμότερο να ησύχαζε, αλλιώς θα όριζε άλλη γυναίκα ως «επίσημη χήρα Λένιν». Αν και ανεπιβεβαίωτο, το παραπάνω περιστατικό θα μπορούσε να είχε συμβεί πραγματικά καθώς αφορά στον Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι (γνωστό ως Στάλιν), ίσως τον πλέον αιμοσταγή δικτάτορα που γνώρισε η σύγχρονη Ιστορία, έναν «χασάπη», σύμφωνα με το βιογράφο του Σιμόν Σεμπάγκ Μοντεφιόρε. Υπολογίζεται ότι δεκάδες εκατομμύρια πολίτες βρήκαν το θάνατο στην τεράστια φυλακή των λαών που αντιπροσώπευε η σταλινική  ΕΣΣΔ. Από την τραγωδία του  λιμού στην Ουκρανία λόγω της βίαιης πολιτικής κολεκτιβοποίησης (1930-1933) μέχρι τα απάνθρωπα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας (γκουλάγκ) και από τις μαζικές εκτοπίσεις στις στέπες της κεντρικής Ασίας μέχρι τις διώξεις του Μεγάλου Τρόμου (1937-1938), οι ανθρώπινες ζωές ουδεμία αξία είχαν μπροστά στις βουλές της σταλινικής ηγεσίας.  Συνέχεια ανάγνωσης «βιβλιοπαρουσίαση: Στην αυτοκρατορία του φόβου»