Ο δρόμος προς την ανάπτυξη

9789605245023

 

Δημήτρης Βαγιανός, Νίκος Βέττας, Κώστας Μεγγήρ και Χριστόφορος Πισσαρίδης (επιμ.), Πέρα από τη Λιτότητα: Για μια νέα δυναμική στην ελληνική οικονομία, 2017, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 792 σελ.

 

«Η ορθή απάντηση σχεδόν σε κάθε οικονομικό ερώτημα είναι: εξαρτάται.»

Dani Rodrik, Economics Rules

Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός της ελληνικής οικονομίας που κορυφώθηκε το 2009 επέβαλε την εφαρμογή ενός αυστηρού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής (Μνημόνιο Ι) προκειμένου να αποφευχθεί μία πιθανή άτακτη χρεοκοπία με προφανείς καταστροφικές συνέπειες για τη χώρα. Οι πολιτικές της λιτότητας (politics of austerity) οδήγησαν στην εξαφάνιση του δημοσιονομικού ελλείμματος και την επίτευξη σημαντικών πλεονασμάτων.[1] Το τίμημα όμως της επιτυχούς προσαρμογής σε όρους ευημερίας υπήρξε βαρύ. Η (αναπόφευκτη) συρρίκνωση της δημόσιας οικονομίας, η ακολουθούμενη διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης, αλλά και οι παρατηρούμενες αστοχίες στο σχεδιασμό των Προγραμμάτων[2], βάθυναν την ύφεση αφήνοντας βαθιά σημάδια στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας. Η ελληνική οικονομία απώλεσε την εξαετία 2010-2016 το 25% του ΑΕΠ της, οι άνεργοι έφτασαν τα 1,35 εκατομμύρια, οι ανισότητες διευρύνθηκαν και το 1/3 των πολιτών βρέθηκε κάτω από το όριο της φτώχειας (=ετήσιο εισόδημα κάτω των 4.608€).   Συνέχεια ανάγνωσης «Ο δρόμος προς την ανάπτυξη»

Advertisements

Ζητείται θαύμα

(σε συνεργασία με τον Πάνο Καζάκο)

Η χώρα οδεύει στην ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Στην πολύχρονη περίοδο που προηγήθηκε των διαδοχικών Μνημονίων επιτεύχθηκαν σημαντικοί στόχοι. Βέβαια, πολλά θα μπορούσαν (και έπρεπε) να γίνουν διαφορετικά. Ας μην έχουμε όμως κι άλλες αυταπάτες. Χωρίς τις δανειακές συμβάσεις και τα μέτρα που τις συνόδευσαν, η Ελλάδα θα ακολουθούσε μια προδιαγεγραμμένη πορεία καταστροφικής χρεοκοπίας. Ταυτόχρονα όμως μένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Οι επίμονες υστερήσεις της οικονομίας αντανακλώνται στις σημερινές αναιμικές αναπτυξιακές επιδόσεις της. Συνέχεια ανάγνωσης «Ζητείται θαύμα»

Η fata morgana της «καθαρής εξόδου» στις αγορές

σε συνεργασία με τον Πάνο Καζάκο

 

Η χώρα πέρασε στην τελική φάση εφαρμογής του (τρίτου) μνημονίου που τελειώνει, αν όλα πάνε καλά, τον Αύγουστο του 2018. Κατά τη γνώμη μας ήταν ευτύχημα για τον τόπο ότι η κυβέρνηση συμφώνησε με τους εταίρους ένα τρίτο πρόγραμμα προσαρμογής και εγκατέλειψε στην πράξη, έστω με προχειρότητες και κουτοπόνηρες άμυνες, το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης και τον λαϊκισμό με το ψευδεπίγραφα αριστερό πρόσημο.

Απέτρεψε έτσι την άτακτη χρεοκοπία, το χάος μιας απότομης εξόδου από το ευρώ και μια νέα καθίζηση του εισοδήματος. Πιθανόν, μάλιστα, το αριστερό πρόσημο, που ακόμα προβάλλει σε επίπεδο ρητορικής και συμβολικών κινήσεων, διευκόλυνε την εφαρμογή του μνημονίου της. Η απόφαση ήταν λοιπόν γενικά ορθή σε όρους οικονομικής ορθοδοξίας και πολιτικού ρεαλισμού.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η fata morgana της «καθαρής εξόδου» στις αγορές»

Η χαμένη δεκαετία της ανάπτυξης

Το 2007 υπήρξε η τελευταία χρονιά υψηλού ρυθμού ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία (3,3% του ΑΕΠ). Από τότε, η Ελλάδα πέρασε διαδοχικά από τη βαθιά ύφεση που ακολούθησε την παγκόσμια κρίση του 2008 και τις συνέπειες του εκτροχιασμού των δημόσιων οικονομικών της, στην υποεκτίμηση της επίδρασης των περιοριστικών πολιτικών της λιτότητας στην οικονομία και βέβαια τους άφρονες και αυτοκαταστροφικούς κυβερνητικούς χειρισμούς του 2015. Επρόκειτο πραγματικά για μία χαμένη δεκαετία για την ανάπτυξη,στην οποία το εγχώριο προϊόν συρρικνώθηκε σε πρωτόγνωρα επίπεδα (σήμερα βρίσκεται περίπου στα επίπεδα του 2003), το βιοτικό επίπεδο απέκλινε από τον κοινοτικό μέσο όρο (67%), πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο απαξιώθηκε ή εγκατέλειψε τη χώρα. Συνέχεια ανάγνωσης «Η χαμένη δεκαετία της ανάπτυξης»

Χιούμορ και κομουνισμός

Γιώργος Τσακνιάς (εισαγωγή- επιμέλεια- ανθολόγηση),

Η πίπα του Στάλιν και άλλα (αντι)σοβιετικά ανέκδοτα, εκδόσεις Κίχλη, 2017

 

stalin

 

Τα πολιτικά ανέκδοτα αποτελούν μία ιδιαίτερη κατηγορία πολιτικής συμμετοχής. Πάντοτε επίκαιρα, έχουν την ικανότητα να υπονομεύουν με μοναδικό τρόπο κάθε άποψη που διεκδικεί με αδιαμφισβήτητο τρόπο την ορθότητά της. Είναι αυτονόητο πως, η διάδοση πολιτικών ανεκδότων δεν είναι πάντοτε εύκολη υπόθεση. Ειδικά σε αυταρχικά πολιτικά περιβάλλοντα, η σατιρική κριτική απέναντι στις δομές της εξουσίας και τους φορείς της αποτελεί διαχρονικά μία εξαιρετικά ριψοκίνδυνη κοινωνική άσκηση που συχνά οδηγεί σε μπελάδες. Πικρό αλλά ιστορικά ακριβές το σχετικό ανέκδοτο σύμφωνα με το οποίο, τα καλύτερα ανέκδοτα είναι εκείνα με τα οποία εξακολουθείς να γελάς ύστερα από δέκα χρόνια- και μάλιστα γελάς τόσο πολύ, που πρέπει να κρατιέσαι από τις μπάρες στο παράθυρο του κελιού. (σελ. 107). Συνέχεια ανάγνωσης «Χιούμορ και κομουνισμός»

Η χώρα χρειάζεται σχέδιο ανάπτυξης

Η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών για το γ΄ τρίμηνο του έτους δυστυχώς επιβεβαιώνουν τα πλέον απαισιόδοξα σενάρια για την πορεία της οικονομίας. Η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη στην «παγίδα της χαμηλής ανάπτυξης». Οι αναπτυξιακές επιδόσεις της χώρας εμφανίζονται σημαντικά κατώτερες των χωρών που εφάρμοσαν αντίστοιχα προγράμματα προσαρμογής, όπως η Πορτογαλία (2,6%) και η Ισπανία (3,1%) και αδυνατεί να εκμεταλλευτεί το ευνοϊκό οικονομικό κλίμα της ευρωζώνης (2,5%). Ο μετριοπαθής (και διαρκώς προς τα κάτω αναθεωρούμενος στόχος) του προϋπολογισμού για αύξηση του ΑΕΠ το 2017 κατά 1,6% μοιάζει πια εξαιρετικά δύσκολος να επιτευχθεί. Συνέχεια ανάγνωσης «Η χώρα χρειάζεται σχέδιο ανάπτυξης»

Ζώντας με δανεικές αναμνήσεις

Η πρόσφατη μέτρηση της γνωστής εταιρείας ανάλυσης της κοινής γνώμης Pew Research Center αναμενόμενα συζητήθηκε στη χώρα μας. Σύμφωνα την έρευνα που διεξήχθη σε τριάντα οκτώ χώρες, οι έλληνες πολίτες εμφανίζονται σε ποσοστό 53% πεπεισμένοι ότι η ζωή ήταν καλύτερη πενήντα χρόνια πριν.

Ας μην σπεύσουμε με ευκολία να αποδώσουμε αυτό το (υψηλότερο στην Ευρώπη) ποσοστό στον ιστορικό αναλφαβητισμό των συμπολιτών μας. Η νοσταλγική τάση επιστροφής σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν από ανθρώπους που δεν το έζησαν δεν είναι βέβαια καινούργιο φαινόμενο. Στην κινηματογραφική ταινία Μεσάνυχτα στο Παρίσι, ο ρομαντικός πρωταγωνιστής του Γούντι Άλεν ταξιδεύει τις νύχτες στο Παρίσι του μεσοπολέμου για να ανακαλύψει σύντομα ότι οι ήρωες του έχουν ανησυχίες ανάλογες με τις δικές του. Και αργότερα επισκέπτεται τη Μπελ Επόκ διαπιστώνοντας ότι τότε νοσταλγούσαν με τη σειρά τους την Αναγέννηση. Συνέχεια ανάγνωσης «Ζώντας με δανεικές αναμνήσεις»