βιβλιοπαρουσίαση: Νησίδες νηφαλιότητας

Νικόλας Σεβαστάκης, Φαντάσματα του καιρού μας- Αριστερά, κριτική, φιλελεύθερη δημοκρατία, εκδόσεις Πόλις, Αθήνα, 2016, 122  σελ.

 

σεβαστακης

 

Πριν από τριάντα χρόνια ο αμερικανός ιστορικός Ράσελ Τζάκομπι στο έργο του Οι Τελευταίοι Διανοούμενοι (Νησίδες, 2008) προέβλεψε την εξαφάνιση του «δημόσιου διανοούμενου», ο οποίος αποτραβήχτηκε στον αυτοαναφορικό κόσμο της ακαδημαϊκής ζωής. Ο Νικόλας Σεβαστάκης, καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, δεν συγκαταλέγεται ανάμεσα στους εξαφανισμένους διανοητές. Τα κείμενα (πλην ενός) του νέου βιβλίου του συστήνονται για πρώτη φορά στο αναγνωστικό κοινό και φωτίζουν, με τρόπο νηφάλιο και γλαφυρό, καίριες πτυχές της πολιτικής μας κουλτούρας στα χρόνια της κρίσης.

Ο συγγραφέας ασκεί σκληρή κριτική στον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ ως εκφραστή ενός «δημοκρατικού συναισθηματικού ριζοσπαστισμού» που συγγενεύει με το λαϊκισμό (αφού διεκδικεί την αποκλειστικότητα στην αντιπροσώπευση του λαού).

Κάνει λόγο για μία ψευδεπίγραφη Αριστερά (καθώς δεν πρότεινε κάποιο εναλλακτικό κοινωνικό σχέδιο) που  αγκάλιασε την «αγανάκτηση», νομιμοποίησε την πολωτική ρητορική και αρνήθηκε την οικονομική πραγματικότητα επενδύοντας στην οικονομική κρίση και στην υποβάθμιση των θεσμών.

Για τον συγγραφέα, η απουσία μίας αριστερής κριτικής στις αρνητικές όψεις της ελληνικής νεωτερικότητας αφήνει ελεύθερο το πεδίο στον κυρίαρχο επί δεκαετίες «εθνορομαντισμό». Ο Σεβαστάκης περιγράφει με χειρουργική ακρίβεια την αντιμνημονιακή ιδεολογία, η οποία συνυφαίνει «τον ορθόδοξο αντιδυτικισμό, κάποιες αριστερές θεωρίες της ξένης εξάρτησης (ξενοκρατίας) και μια ρομαντική φιλοσοφία για την ελληνική ζωή ως απειλούμενο τόπο (της) αυθεντικότητας». Η καταλυτική εμπειρία της κρίσης πολιτικών αναφορών και οι θυμοί των τελευταίων ετών είχαν ένα αποτέλεσμα: έφεραν κοντά τις δυο αντιστασιακές ηθικές της νεοελληνικής ζωής, τους «σοσιαλιστές» και τους «νατσιοναλιστές», τα λεξιλόγια του Ίωνα Δραγούμη και μια αριστερή, πατριωτική «κοινωνική δημοκρατία».

Είναι ακόμη σημαντικό ότι, στη σημερινή εποχή της οργής και της επιβολής των άκρων ο Σεβαστάκης υπερασπίζεται την μετριοπαθή στάση, όχι όμως ως παραλυτική παθητικότητα αλλά ως άρνηση αντιμετώπισης της πολιτικής με όρους θρησκευτικού ζηλωτή που απαντάται στα «στρατόπεδα» ένθεν κακείθεν του Μνημονίου.

Τελικά, το ζητούμενο παραμένει ακόμη το ίδιο: «μια πιο ορθολογική και δίκαιη χώρα, χωρίς τις αυταπάτες τις δικές μας αλλά και χωρίς τον κυνισμό και τα αδιέξοδα της αντιπολιτικής». Σε αυτό και στο μέτρο των δυνατοτήτων ενός δημόσιου διανοουμένου ο Σεβαστάκης συμβάλει με το παραπάνω.

*Δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία του Τύπου (23.4.2017).

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s