βιβλιοπαρουσίαση: Στις πηγές της ευημερίας

Έντμουντ Φελπς, Πρόοδος για ‘Όλους: Πώς η καινοτομία από τα κάτω δημιουργεί θέσεις εργασίας, προκλήσεις και αλλαγή (εισαγωγή: Κ.Π. Αναγνωστόπουλος), εκδόσεις Επίκεντρο, 2017, 448 σελ.

 

unnamed-4-340x445

 

Ο αμερικανός οικονομολόγος Ένμουντ Φελπς αφιέρωσε μεγάλο μέρος της επιστημονικής του έρευνας στη μελέτη της ατελούς πληροφόρησης και των ορθολογικών προσδοκιών στη συσχέτιση τιμών και αμοιβών για τη διατύπωση μίας θεωρίας για την απασχόληση. Η σημαντική συμβολή του στη γεφύρωση της απόστασης ανάμεσα στη μικρο- και τη μακρο-οικονομία του απέφερε το νόμπελ οικονομικών (2006). Τα τελευταία χρόνια ασχολείται με το ρόλο της επιχειρηματικότητας στο σύγχρονο καπιταλισμό και προϊόν αυτής της ενασχόλησης είναι το εξαιρετικά ενδιαφέρον νέο βιβλίο του για τη σημασία της καινοτομίας στην οικονομική ανάπτυξη.

Για τον Φελπς η κρίση του 2008 ήταν συνέπεια της επιβράδυνσης της ανάπτυξης λόγω της απώλειας του δυναμισμού της αμερικανικής οικονομίας καθώς επικράτησε η λογική μιας κοντόθωρης επιχειρηματικότητας, περιθωριοποιήθηκαν μεγάλες ομάδες του πληθυσμού και η εργασία έπαψε να προσφέρει ικανοποίηση (η ιδέα της «καλής οικονομίας» του Φελπς απηχεί τη σκέψη του Αριστοτέλη για την «καλή ζωή»). Μεγάλος εχθρός του ο κορπορατισμός (συντεχνιασμός) που καταπνίγει κάθε ζωτικό κύτταρο της οικονομίας. Οι επικρατούσες (νεοκλασικές) οικονομικές θεωρίες δεν αντιλαμβάνονται ότι η αναπτυξιακή δυναμική μίας οικονομίας είναι «οργανική» και όχι «μηχανική». Οι κεϊνσιανές ή φιλελεύθερες λύσεις που προτείνουν (τόνωση της ζήτησης ή περιορισμός των δαπανών/φόρων) δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το πρόβλημα. Ακόμη χειρότερα, βλέπει στον Τραμπ την επιστροφή του παλιομοδίτικου παρεμβατικού κορπορατισμού. Σε εξίσου δυσχερή θέση, η Ευρώπη βρίσκεται από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 σε παραγωγική επιβράδυνση λόγω της απουσίας καινοτόμων ιδεών. Σε παλαιότερο άρθρο του ο Φελπς επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή κρίση θα ξεπεραστεί, όμως η πτώση θα συνεχιστεί εάν δεν γίνουν ριζικές αλλαγές στο ακολουθούμενο μοντέλο ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον ρηξικέλευθο διανοητή που συνδυάζει με πρωτότυπο τρόπο τη σκέψη των Κέινς και Χάγιεκ (ο ανταγωνισμός ως «διαδικασία ανακάλυψης»), η καινοτομία αποτελεί την ατμομηχανή της ανάπτυξης. Ο «δυναμισμός» δεν πρέπει να συγχέεται με τη «μεγέθυνση» μιας οικονομίας.

Ο ρόλος του σύγχρονου κράτους είναι να διευκολύνει την καινοτομική επιχειρηματική δράση με εκείνες τις θεσμικές παρεμβάσεις που διευρύνουν τις αγορές και τη συμμετοχή σε αυτές, ενισχύουν τον ανταγωνισμό, προάγουν την επιχειρηματικότητα, αποτρέπουν την εγκαθίδρυση μονοπωλίων και  περιορίζουν την  προσοδοθηρία ομάδων ειδικών συμφερόντων.

Στην Ελλάδα επικράτησε μία στρεβλή αντίληψη για την ανάπτυξη. Οικονομικές πολιτικές, θεσμοί και νοοτροπίες προσαρμόστηκαν στις επιταγές του κρατισμού, της προσοδοθηρίας και ενός εσφαλμένου ατομισμού. Η δημοσιονομική κρίση αποκάλυψε και μεγέθυνε τα δομικά προβλήματα μίας οικονομίας χωρίς το παραμικρό σφρίγος. Το δοκίμιο του Φελπς μας βοηθά να αντιληφθούμε πως, μόνο με την ανάληψη πρωτοβουλίας, την υγιή και καινοτόμα επιχειρηματικότητα και τη δημιουργική ενσωμάτωση ευρύτερων ομάδων στην παραγωγική διαδικασία, η οικονομία θα ανακτήσει το χαμένο δυναμισμό της και θα επιστρέψει στις πηγές της ευημερίας.

*Δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία του Τύπου (2.4.2017).

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s