Παράταση (διαλυτικής) αβεβαιότητας

Η τελευταία συνεδρίαση των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης δεν μας έκανε σε κάτι σοφότερους. Επιβεβαιώνοντας σε γενικές γραμμές το κλίμα που είχε διαφανεί στην ειδησεογραφία των προηγούμενων ημερών, οι Θεσμοί περιορίστηκαν να καλύψουν τις εκκρεμότητες του ελληνικού προγράμματος στην παρούσα φάση. Ολοκληρώθηκε (με πολύμηνη καθυστέρηση) η β’ αξιολόγηση του προγράμματος, η οποία απελευθερώνει την αναγκαία (και ενισχυμένη) εκταμίευση του αναλογούντος δανείου ύψους 8,5 δις ευρώ. Στο ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους, το Eurogroup περιορίστηκε να επαναλάβει τη δυνατότητα παράτασης των ωριμάσεων των δανείων μέχρι δεκαπέντε χρόνια. Και επίσης διατύπωσε μια ενδιαφέρουσα πρόταση (που όμως χρειάζεται περαιτέρω εξειδίκευση) για την εισαγωγή «ρήτρας ανάπτυξης» για ελάφρυνση του χρέους σε περιπτώσεις μειωμένων  ρυθμών ανάπτυξης. Συνέχεια ανάγνωσης «Παράταση (διαλυτικής) αβεβαιότητας»

Βιβλιοπαρουσίαση: το αλκοόλ της έμπνευσης

Dolores Payas, Πίνοντας με τον Πάτρικ Λη Φέρμορ, εκδόσεις Key Books, Αθήνα, 110 σελ.

Ο αμερικανός Ρέι Μπράντμπερι, συγγραφέας του εμβληματικού έργου Φαρενάιτ 451, συνήθιζε να λέει σκωπτικά ότι «η μπύρα είναι για τους διανοούμενους και είναι κρίμα να την πίνουν τόσοι ηλίθιοι». Πραγματικά, από τις ατελείωτες ποσότητες τζιν του Φιτζέραλντ μέχρι τα πολυάριθμα μοχίτο του Χέμινγουεϊ και τη μπύρα του Στήβεν Κινγκ, το αλκοόλ στάθηκε πιστός σύντροφος μεγάλου πλήθους ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών. Για ορισμένους αποτέλεσε απαραίτητη πηγή έμπνευσης, για κάποιους άλλους μία οδό διαφυγής από προσωπικούς δαίμονες και για μερικούς απλά το μοτίβο της δημιουργικής του ζωής. Συνέχεια ανάγνωσης «Βιβλιοπαρουσίαση: το αλκοόλ της έμπνευσης»

βιβλιοπαρουσίαση: Στην αυτοκρατορία του φόβου

Joshua Rubenstein, Οι τελευταίες μέρες του Στάλιν, εκδόσεις Ψυχογιός, 217, 346 σελ.

Σύμφωνα με το ανέκδοτο περιστατικό, όταν κάποτε η χήρα του Λένιν Ναντέζντα Κρούπσκαγια εξέφρασε δυσαρέσκεια για την αντιμετώπισή της από το σοβιετικό καθεστώς μετά το θάνατο του συζύγου της, ο Στάλιν φέρεται να της διαμήνυσε ότι θα ήταν προτιμότερο να ησύχαζε, αλλιώς θα όριζε άλλη γυναίκα ως «επίσημη χήρα Λένιν». Αν και ανεπιβεβαίωτο, το παραπάνω περιστατικό θα μπορούσε να είχε συμβεί πραγματικά καθώς αφορά στον Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι (γνωστό ως Στάλιν), ίσως τον πλέον αιμοσταγή δικτάτορα που γνώρισε η σύγχρονη Ιστορία, έναν «χασάπη», σύμφωνα με το βιογράφο του Σιμόν Σεμπάγκ Μοντεφιόρε. Υπολογίζεται ότι δεκάδες εκατομμύρια πολίτες βρήκαν το θάνατο στην τεράστια φυλακή των λαών που αντιπροσώπευε η σταλινική  ΕΣΣΔ. Από την τραγωδία του  λιμού στην Ουκρανία λόγω της βίαιης πολιτικής κολεκτιβοποίησης (1930-1933) μέχρι τα απάνθρωπα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας (γκουλάγκ) και από τις μαζικές εκτοπίσεις στις στέπες της κεντρικής Ασίας μέχρι τις διώξεις του Μεγάλου Τρόμου (1937-1938), οι ανθρώπινες ζωές ουδεμία αξία είχαν μπροστά στις βουλές της σταλινικής ηγεσίας.  Συνέχεια ανάγνωσης «βιβλιοπαρουσίαση: Στην αυτοκρατορία του φόβου»

Ένας φιλελεύθερος μεταρρυθμιστής

Ελάχιστα πράγματα θα μπορούσαν να προστεθούν στα πλείστα όσα ειπώθηκαν για τον πολιτικό βίο του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Τα έργα και οι μέρες του έχουν (εδώ και καιρό) περάσει στη δικαιοδοσία των ιστορικών. Εάν ωστόσο αξίζει να σταθούμε λίγο περισσότερο σε κάποια συνιστώσα της πολυδιάστατης παρουσίας του που ενδεχομένως δεν αναλύθηκε επαρκώς, αυτή θα ήταν το ιδεολογικό του στίγμα. Συνέχεια ανάγνωσης «Ένας φιλελεύθερος μεταρρυθμιστής»

βιβλιοπαρουσίαση: Ο λόγος της αντιμεταρρύθμισης

Άλμπερτ Χίρσμαν, Αντιδραστική Ρητορική- αντίστροφο αποτέλεσμα, ματαιότητα, διακινδύνευση (μετάφραση: Κώστας Σπαθαράκης), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 215 σελ.

 

xirsman

 

Ο γερμανός πολιτικός οικονομολόγος Άλμπερτ Χίρσμαν (1915-2012) υπήρξε μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής διανόησης στον εικοστό αιώνα. Η προσωπική του ζωή ταυτίστηκε με την πολιτική ιστορία της εποχής του. Γόνος εβραϊκής οικογένειας του Βερολίνου, εγκατέλειψε τη ναζιστική Γερμανία και σπούδασε οικονομικά, διοικητικές επιστήμες και στατιστική κατά σειρά σε Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία. Έλαβε μέρος στον ισπανικό εμφύλιο πολεμώντας στις γραμμές του αντισταλινικού POUM. Κατατάχτηκε στο γαλλικό στρατό και συμμετείχε ενεργά στη γαλλική αντίσταση κατά των Γερμανών, συνδράμοντας στη διαφυγή από τη Γαλλία περισσότερων από δύο χιλιάδες ανθρώπους που κινδύνευαν να συλληφθούν (ανάμεσά τους οι Χάνα Άρεντ, Μαρσέλ Ντυσάμπ και Αντρέ Μπρετόν).

Μετά τον πόλεμο εργάστηκε στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ,  σύντομα όμως έστρεψε το ενδιαφέρον του στα ζητήματα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε αναπτυσσόμενες χώρες, ταξιδεύοντας και ζώντας κυρίως στη Λατινική Αμερική (κύρια στην Κολομβία) αλλά και στην Αφρική και την Ινδία. Καρπός των αναζητήσεων του υπήρξε το πολυδιαβασμένο έργο του Στρατηγική της Οικονομικής Ανάπτυξης (1958), στο οποίο επισημαίνει ότι η ανάπτυξη είναι πρώτιστα ζήτημα ενδογενών παραγόντων και όχι εξωτερικά επιβαλλόμενων πολιτικών. Ο Χίρσμαν επέστρεψε το 1956 στις ΗΠΑ όπου δίδαξε στα μεγαλύτερα ακαδημαϊκά ιδρύματα (Γέιλ, Χάρβαρντ, Κολούμπια, Πρίνστον). Συνέχεια ανάγνωσης «βιβλιοπαρουσίαση: Ο λόγος της αντιμεταρρύθμισης»

Δημόσιες δαπάνες και ιδιωτικά έξοδα

 Το ύψος των δημοσίων δαπανών δεν συναρτάται πάντοτε με την αποτελεσματικότητά τους. Χαρακτηριστικό, και μάλλον διαχρονικό, παράδειγμα οι δημόσιες δαπάνες στη χώρα μας όπου η (προ της κρίσης) αύξηση της χρηματοδότησής τους δεν οδήγησε στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Έτσι, το 2009 οι συνολικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα έφτασαν σε επίπεδο αντίστοιχο με αυτό της ευρωζώνης χωρίς οι διατιθέμενοι πόροι να οδηγούν σε ουσιαστική αναβάθμιση της υγειονομικής περίθαλψης. Αλλά και οι δαπάνες για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν αυξημένες συγκριτικά με τις αντίστοιχες των χωρών της ευρωζώνης (0,91% έναντι 0,83%) αφήνοντας όμως μάλλον ανεπηρέαστη την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Συνέχεια ανάγνωσης «Δημόσιες δαπάνες και ιδιωτικά έξοδα»

βιβλιοπαρουσίαση: Στη σκιά της δημοκρατίας

JanWerner Müller, Τι είναι ο Λαϊκισμός; (μετάφραση: Δημήτρης Αντωνίου), εκδόσεις Πόλις, 2017, 162 σελ.

 μιλερ

Ο λαϊκισμός είναι μία από τις πλέον διαδεδομένες λέξεις στην δημόσια συζήτηση των τελευταίων ετών. Φαίνεται ωστόσο να εγγράφεται στο Μεγάλο Πολιτικό Λεξικό των Ατυχών Όρων, στο μακρύ εκείνο κατάλογο των εννοιών που η συνεχής χρήση τους τις καθιστά κενές νοήματος όπως είναι, μεταξύ άλλων, ο «ιμπεριαλισμός», η «δημοκρατία» και η «δικαιοσύνη». Οι αρνητικές συνδηλώσεις του λαϊκισμού (κυρίως η ταύτιση του με τη δημαγωγία) τον καθιστούν συνηθισμένη κατηγορία ανάμεσα σε πολιτικούς αντιπάλους χωρίς κάποια αναλυτική χρησιμότητα. Έτσι, αυτή η ασαφής και προβληματική εννοιολόγηση δημιουργεί την ανάγκη ορισμού του λαϊκισμού προκειμένου να αποφεύγονται παρεξηγήσεις επιζήμιες στο δημόσιο διάλογο. Συνέχεια ανάγνωσης «βιβλιοπαρουσίαση: Στη σκιά της δημοκρατίας»