Χιούμορ και κομουνισμός

Γιώργος Τσακνιάς (εισαγωγή- επιμέλεια- ανθολόγηση),

Η πίπα του Στάλιν και άλλα (αντι)σοβιετικά ανέκδοτα, εκδόσεις Κίχλη, 2017

 

stalin

 

Τα πολιτικά ανέκδοτα αποτελούν μία ιδιαίτερη κατηγορία πολιτικής συμμετοχής. Πάντοτε επίκαιρα, έχουν την ικανότητα να υπονομεύουν με μοναδικό τρόπο κάθε άποψη που διεκδικεί με αδιαμφισβήτητο τρόπο την ορθότητά της. Είναι αυτονόητο πως, η διάδοση πολιτικών ανεκδότων δεν είναι πάντοτε εύκολη υπόθεση. Ειδικά σε αυταρχικά πολιτικά περιβάλλοντα, η σατιρική κριτική απέναντι στις δομές της εξουσίας και τους φορείς της αποτελεί διαχρονικά μία εξαιρετικά ριψοκίνδυνη κοινωνική άσκηση που συχνά οδηγεί σε μπελάδες. Πικρό αλλά ιστορικά ακριβές το σχετικό ανέκδοτο σύμφωνα με το οποίο, τα καλύτερα ανέκδοτα είναι εκείνα με τα οποία εξακολουθείς να γελάς ύστερα από δέκα χρόνια- και μάλιστα γελάς τόσο πολύ, που πρέπει να κρατιέσαι από τις μπάρες στο παράθυρο του κελιού. (σελ. 107). Συνέχεια ανάγνωσης «Χιούμορ και κομουνισμός»

Advertisements

Η χώρα χρειάζεται σχέδιο ανάπτυξης

Η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών για το γ΄ τρίμηνο του έτους δυστυχώς επιβεβαιώνουν τα πλέον απαισιόδοξα σενάρια για την πορεία της οικονομίας. Η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη στην «παγίδα της χαμηλής ανάπτυξης». Οι αναπτυξιακές επιδόσεις της χώρας εμφανίζονται σημαντικά κατώτερες των χωρών που εφάρμοσαν αντίστοιχα προγράμματα προσαρμογής, όπως η Πορτογαλία (2,6%) και η Ισπανία (3,1%) και αδυνατεί να εκμεταλλευτεί το ευνοϊκό οικονομικό κλίμα της ευρωζώνης (2,5%). Ο μετριοπαθής (και διαρκώς προς τα κάτω αναθεωρούμενος στόχος) του προϋπολογισμού για αύξηση του ΑΕΠ το 2017 κατά 1,6% μοιάζει πια εξαιρετικά δύσκολος να επιτευχθεί. Συνέχεια ανάγνωσης «Η χώρα χρειάζεται σχέδιο ανάπτυξης»

Ζώντας με δανεικές αναμνήσεις

Η πρόσφατη μέτρηση της γνωστής εταιρείας ανάλυσης της κοινής γνώμης Pew Research Center αναμενόμενα συζητήθηκε στη χώρα μας. Σύμφωνα την έρευνα που διεξήχθη σε τριάντα οκτώ χώρες, οι έλληνες πολίτες εμφανίζονται σε ποσοστό 53% πεπεισμένοι ότι η ζωή ήταν καλύτερη πενήντα χρόνια πριν.

Ας μην σπεύσουμε με ευκολία να αποδώσουμε αυτό το (υψηλότερο στην Ευρώπη) ποσοστό στον ιστορικό αναλφαβητισμό των συμπολιτών μας. Η νοσταλγική τάση επιστροφής σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν από ανθρώπους που δεν το έζησαν δεν είναι βέβαια καινούργιο φαινόμενο. Στην κινηματογραφική ταινία Μεσάνυχτα στο Παρίσι, ο ρομαντικός πρωταγωνιστής του Γούντι Άλεν ταξιδεύει τις νύχτες στο Παρίσι του μεσοπολέμου για να ανακαλύψει σύντομα ότι οι ήρωες του έχουν ανησυχίες ανάλογες με τις δικές του. Και αργότερα επισκέπτεται τη Μπελ Επόκ διαπιστώνοντας ότι τότε νοσταλγούσαν με τη σειρά τους την Αναγέννηση. Συνέχεια ανάγνωσης «Ζώντας με δανεικές αναμνήσεις»

Η πριγκίπισσα του Κρεμλίνου

Rosemary Sullivan, Η κόρη του Στάλιν: Η απίστευτη ζωή

της Σβετλάνα Αλιλούγεβα (μετάφραση: Πέτρος Γεωργίου),

 εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 2016, 541 σελ.

 

«Η ιστορία είναι η αυτοβιογραφία ενός τρελού.»

Αλεξάντερ Χέρτσεν

 

Στο πέρασμα των χρόνων εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές συνεθλίβησαν στα απρόσωπα γρανάζια της Ιστορίας, αχρείαστη θυσία στην εφαρμογή ολοκληρωτικών σχεδίων κοινωνικής μηχανικής. Αναφερόμενος στη σκέψη του ρώσου συγγραφέα Αλεξάντερ Χέρτσεν, ο ιστορικός των πολιτικών ιδεών Αϊζάια Μπερλίν, περιέγραψε αυτό το τραγικό φαινόμενο με εξαιρετική σαφήνεια:

«Ο σκοπός της ζωής είναι η ίδια η ζωή, το να θυσιάζεις το παρόν σε κάποιο απροσδιόριστο και απρόβλεπτο μέλλον είναι μια μορφή αυταπάτης που οδηγεί στην καταστροφή όλων όσων έχουν αξία στα άτομα και τις κοινωνίες- στην αδικαιολόγητη θυσία της σάρκας και του αίματος των ζωντανών ανθρώπινων υπάρξεων στο βωμό εξιδανικευμένων  αφαιρέσεων.»[1]

Αυτή η μοίρα σφράγισε τη ρωσική ιστορία τους τελευταίους δύο αιώνες. Αυτή υπήρξε επίσης η προσωπική ιστορία της πριγκίπισσας του Κρεμλίνου, της μοναχοκόρης του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι. Μια ιστορία που καταγράφει με μοναδική ευαισθησία η καναδέζα συγγραφέας Ρόζμαρυ Σάλιβαν στη βραβευμένη και πολυμεταφρασμένη βιογραφία Η Κόρη του Στάλιν που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Συνέχεια ανάγνωσης «Η πριγκίπισσα του Κρεμλίνου»

Η απελευθέρωση της ανάπτυξης

Στα επόμενα χρόνια είναι αναγκαίο η Ελλάδα να καταγράψει συνεχόμενους υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς προκειμένου να βελτιώσει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά της και να επουλώσει τις βαθιές πληγές που προκάλεσε η πολύχρονη ύφεση στο σώμα της κοινωνίας. Κυρίως να δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις απασχόλησης ώστε να αποτρέψει την οριστική απαξίωση πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου και τη δημιουργία μιας «χαμένης γενιάς». Ωστόσο, η ελληνική οικονομία επίμονα καταγράφει αναιμικές αναπτυξιακές επιδόσεις, μοιάζοντας εγκλωβισμένη στην παγίδα της χαμηλής ανάπτυξης (μόλις πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε τις εκτιμήσεις της για το ΑΕΠ του 2017 στο 1,6% από το αρχικό 2,7%). Είναι ενδεικτικό ότι, με τους σημερινούς ρυθμούς ανάπτυξης η ανεργία θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα το 2030. Συνέχεια ανάγνωσης «Η απελευθέρωση της ανάπτυξης»

Η σοσιαλδημοκρατία σε κρίση (και μία διέξοδος)

b220998

 

Ξενοφών Κοντιάδης, Η σοσιαλδημοκρατία σήμερα,

εκδόσεις Πόλις, 2017, 230 σελ.

 Η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία βρίσκεται σε βαθιά κρίση. Η εκλογική απίσχναση των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων την τελευταία εικοσαετία μοιάζει να υπερβαίνει την καθοδική φάση ενός (μεγάλου) πολιτικού κύκλου θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για την πολιτική επιβίωση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατικής οικογένειας. Μόλις πρόσφατα το κραταιό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD) κατέγραψε μία από τις χειρότερες ήττες της μεταπολεμικής ιστορίας του[1].

Η κρίση της σοσιαλδημοκρατίας δεν είναι μόνο εκλογική αλλά και κρίση κυβερνησιμότητας. Είναι χαρακτηριστική η καθίζηση του γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PS) υπό την προεδρία του Φρανσουά Ολάντ στις τελευταίες προεδρικές εκλογές. Στα καθ’ ημάς, η εντυπωσιακή κατάρρευση του κυρίαρχου στη μεταπολιτευτική περίοδο ΠΑΣΟΚ οδήγησε στην υιοθέτηση του όρου «πασοκοποίηση» (pasokification) προκειμένου να περιγραφεί η ραγδαία πτώση της εκλογικής απήχησης των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Είναι μάλιστα τέτοια η απογοήτευση που μέχρι και προοδευτικά έντυπα (μεταξύ άλλων, η βρετανική επιθεώρηση New Statesman) δεν διστάζουν να αμφισβητήσουν την οποιαδήποτε χρησιμότητα της σοσιαλδημοκρατίας ως ολοκληρωμένου πολιτικού προγράμματος.[2] Συνέχεια ανάγνωσης «Η σοσιαλδημοκρατία σε κρίση (και μία διέξοδος)»

Χωρίς ψευδαισθήσεις για την επόμενη μέρα

(σε συνεργασία με τον Πάνο Καζάκο)

 

Τη δημόσια συζήτηση απασχολεί ήδη και θα απασχολήσει ολοένα και περισσότερο τους επόμενους μήνες το ζήτημα της πορείας της ελληνικής οικονομίας μετά την τυπικά προβλεπόμενη λήξη του τρέχοντος προγράμματος προσαρμογής («Μνημονίου») τον Αύγουστο του 2018. Η επόμενη μέρα θα βρει την ελληνική οικονομία να έχει εξορθολογήσει τα δημόσια οικονομικά της και να έχει προωθήσει ένα σημαντικό αριθμό μεταρρυθμίσεων. Ταυτόχρονα όμως η οικονομία δεν φαίνεται να έχει οριστικά τροχοδρομηθεί στις ράγες μιας ισχυρής και διατηρήσιμης ανάπτυξης, ενώ ακόμη εκκρεμεί μια σειρά αναγκαίων θεσμικών και διαρθρωτικών αλλαγών. Θεωρούμε κρίσιμο να προσεγγίσουμε την επόμενη μέρα χωρίς ψευδαισθήσεις που μπορεί να αποβούν (για ακόμη μία φορά) καταστροφικές. Συνέχεια ανάγνωσης «Χωρίς ψευδαισθήσεις για την επόμενη μέρα»